Doğum Sonrası Depresyon, Anne Sütüyle Bebek Beyin Gelişimini Etkileyebilir: Çığır Açan Araştırma

Nanjing Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, Cell Metabolism adlı prestijli akademik dergide yayımladığı çalışmayla bilim dünyasında yankı uyandırdı. Araştırma, doğum sonrası depresyon yaşayan annelerin anne sütünün, bebeklerin beyin gelişimini olumsuz yönde etkileyebileceğine dair çarpıcı bulgular sunuyor. Sixth Tone tarafından aktarılan verilere göre, dünya genelinde annelerin %10 ila %20’si doğum sonrası depresyonla mücadele ediyor ve bu annelerin çocuklarının bilişsel, dil ve davranışsal gelişimde zorluklar yaşama riski daha yüksek.

Daha önceki araştırmalar genellikle genetik faktörlere ve anne ile bebek arasındaki bağlanma biçimine odaklanırken, bu yeni çalışma anne sütünün rolüne farklı bir perspektiften yaklaşıyor. Araştırmacılar, anne sütünü ‘bebek gelişimini düzenleyen bir sinyal sistemi’ olarak değerlendiriyor. Bebeklerin kan-beyin bariyerinin yetişkinlere kıyasla daha geçirgen olması nedeniyle, anne sütünde bulunan ekstraselüler veziküllerin ve içerdikleri gen düzenleyici moleküller olan mikroRNA’ların emzirme sırasında doğrudan beyne ulaşabildiği ve gelişimini etkileyebildiği düşünülüyor.

Çalışma kapsamında, klinik olarak doğum sonrası depresyon tanısı almış 40 anne ile sağlıklı 51 annenin sütleri karşılaştırıldı. Depresyonlu annelerin sütünde, psikiyatrik hastalıklarla ilişkilendirilen üç tür mikroRNA’nın seviyelerinin belirgin şekilde yüksek olduğu tespit edildi. Fare modelleri üzerinde yapılan deneylerde de benzer sonuçlara ulaşıldı. Sağlıklı farelerden doğan ancak depresif anneler tarafından emzirilen yavruların, bilişsel ve duygusal davranış testlerinde daha kötü performans sergilediği gözlemlendi. Tersine, depresif annelerden doğup sağlıklı anneler tarafından emzirilen yavruların ise daha iyi durumda olduğu belirlendi. Ayrıca, depresif anneler tarafından emzirilen yavruların beyinlerindeki nöronların dendritlerinin daha kısa ve dallanmalarının daha az olduğu görüldü.

Araştırmacılar, depresif annelerin sütünden alınan veziküllerin çıkarılması durumunda olumsuz etkilerin ortadan kalktığını buldu. Ayrıca, vezikül salgısında kilit rol oynayan Rab27a adlı bir proteinin inhibe edilmesiyle, depresif annelerin sütündeki vezikül salgısının %58 oranında azaldığı ve yavruların bilişsel gelişimindeki eksikliklerin önemli ölçüde iyileştiği gözlemlendi. Çalışma, depresif annelerin sütündeki mikroRNA’ların, bebek beynindeki mGluR8 adı verilen bir ‘fren’ reseptörünü bloke ederek beyin bölgelerinde aşırı uyarılmaya ve nöral bağlantı sorunlarına yol açtığını da ortaya koydu.

Bu çığır açan çalışma, anne ile bebek arasında yeni bir iletişim yolu ve mikroRNA tabanlı bir kalıtım mekanizması sunuyor. Emzirmenin genel olarak bebeklerin beyin gelişimi için faydalı olduğu kabul edilse de, araştırmacılar doğum sonrası depresyon durumunda emzirmenin ‘yavruların sağlığı üzerinde çift taraflı bir etki’ yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Sixth Tone’un belirttiğine göre, araştırmacılar bu bulguların halk sağlığı açısından büyük değer taşıdığını ve emzirme döneminde annelerin ruh sağlığına yönelik hedefe yönelik müdahalelerin aciliyetini vurguladığını ekliyor.